Λαγκεστρέμια η Ινδική (Lagerstroemia indica) – Περιγραφή & Χρήση

Διατήρηση Φυλλώματος
Φυλλοβόλο
Μορφή
Θάμνος ή Μικρό Δέντρο
Υφή Φυλλώματος
Μέση
Ρυθμός Ανάπτυξης
Μέσος

Περίοδος Άνθησης
Ιούνιος – Σεπτέμβριος
Περίοδος Καρποφορίας
Φθινόπωρο – Χειμώνας
Ύψος
8-15 m
Διάμετρος
5-8 m

Σχήμα Φύλλων
Ωοειδές, Αντωοειδές
Χρώμα Φυλλώματος
Πράσινο
Χρώμα Φύλλων Φθινόπωρου
Κίτρινο, Πορτοκαλίζον Κόκκινο, Κόκκινο

Σχήμα Λουλουδιών
Σωληνοειδές με Κρεπ Πέταλα
Χρώμα Λουλουδιών
Ροζ
Καρπός
Καφέ Κάψα

Έδαφος: Δροσερό, Άριστης αποστράγγισης, αμμώδες, πηλώδες, αργιλώδες
Εδαφικό pH: 5-7,5
Πότισμα: Κανονικό
Έκθεση: Ήλιος
Αντοχή στις Χαμηλές Θερμοκρασίες: – 17 °C (USDA Hardiness Zone 7a)

Μόνο, σε συστάδες, φράχτες, μικτούς φράχτες, αστικές φυτεύσεις, σε γλάστρες και ζαρντινιέρες

Το όνομα του γένους Lagerstroemia είναι η Νεολατινική εκδοχή του σουηδικού επωνύμου Lagerström. Ο Magnus von Lagerström (1696 – 1759) υπήρξε φίλος του Κάρολου Λινναίου αλλά και διευθυντής της Σουηδικής Εταιρείας Ανατολικών Ινδιών (Swedish East India Company).

Χάρις σε αυτήν του την θέση, μπόρεσε να προμηθεύσει τον μεγάλο Σουηδό βοτανολόγο με ευάριθμα νέα είδη φυτών, διευρύνοντας το αντικείμενο της συστηματικής μελέτης του.

Μολονότι ουδέποτε ο ίδιος ο Lagerström ταξίδεψε για να συλλέξει αυτοπροσώπως νέα και σπάνια για τον τότε Δυτικό Κόσμο φυτικά είδη, αυτό δεν εμπόδισε τον Κάρολο Λινναίο από το να δώσει το επώνυμο του φίλου του στο γένος.

Το όνομα του είδους indica, αποτελεί Νεολατινική λέξη της οποίας η σημασία είναι από την Ινδία, Ινδική.

Έχει δοθεί μάλλον από λάθος, καθώς είτε ο Κάρολος Λινναίος θεώρησε πως όλα τα φυτά που του προμήθευσε ο φίλος του – άρα και η Λαγκεστρέμια – προέρχονταν μονάχα από την Ινδική Υποήπειρο, πράγμα που δεν ισχύει, διότι στην πραγματικότητα είχαν συλλεχθεί και από άλλες περιοχές της ευρύτερης Άπω Ανατολής, είτε πως το συγκεκριμένο είδος κατάγεται από τη Ινδία, πράγμα που επίσης δεν ισχύει, καθώς δεν απηχεί τον πραγματικό γενέθλιο τόπο του φυτού.

Ωστόσο σε αυτό το σημείο αξίζει να ειπωθεί πως ο μέγας συστηματικός Κάρολος Λινναίος ήταν επαρκώς αγεωγράφητος, καθώς είναι δεδομένο πως είχε νεφελώδη ιδέα σχετικά με την γεωγραφική θέση της Κίνας, μιας που συχνά κατ’ αυτόν συνέπιπτε με εκείνην της Ινδίας.

Και ως προς τούτο –ατυχώς- έμοιαζε με τον μέγα τυχοδιώκτη-θαλασσοπόρο Χριστόφορο Κολόμβο, του Δομηνίκου και της Σουζάνας.

Πόρρω απέχοντας από την Ινδία, οι ρίζες – μεταφορικά μιλώντας – του είδους εντοπίζονται στην Κίνα και στην Κορέα. Από εκεί εξαπλώθηκε σε πολλές περιοχές της εύκρατης, τροπικής και υποτροπικής ζώνης είτε με φυσικό τρόπο είτε χάρις στους φιλανθείς, οι οποίοι εκτίμησαν την εξαιρετικής ομορφιάς ανθοφορία του φυτού και το διέδωσαν.

Η Λαγκεστρέμια η Ινδική στις φυσικές οικοθέσεις της αναπτύσσεται σε δασώδεις περιοχές, στις παρυφές των δασών, κατά μήκος ποταμών, σε περιοχές θαμνώδους βλάστησης, καθώς και σε λιβαδικές εκτάσεις.

Απαντάται εντός ποικίλων κλιματικών τύπων, οι οποίοι περιλαμβάνουν τόσο τροπικές όσο και περιοχές της στέπας, όπου η μέση ετήσια βροχόπτωση κυμαίνεται μεταξύ 1200 έως 2400 mm, ενώ η μέση ετήσια θερμοκρασία μεταξύ 5 και 28 °C.

Ως προς το υψόμετρο, οι πληθυσμοί της εντοπίζονται από αρκετά χαμηλά μέχρι και τα 1500 m.

Το φυτό κάποιες φορές αποδεικνύει μεγάλη εισβολική ικανότητα και για αυτό δεν πρέπει να παραλείψουμε να αναφέρουμε εδώ, πως την χαρά για την διάδοση του είδους δεν την μοιράστηκαν όλοι σε όλες τις περιοχές στις οποίες καλλιεργήθηκε ως καλλωπιστικό.

Μεταξύ εκείνων που δεν χάρηκαν πολύ, βρίσκονται όλα εκείνα τα κράτη που την έχουν ανακηρύξει σε εξαιρετικά επεμβατικό φυτό, και στα οποία περιλαμβάνονται η Νότια Αφρική, το Μπελίζ, η Κούβα, το Πουέρτο Ρίκο και οι Παρθένες Νήσους.

Παρά τις φήμες και τις διαδόσεις που αναφέρουν πως η Lagerstroemia indica ζει μόνο 50 χρόνια, στην πραγματικότητα το φυτό, κάτω από ιδανικές συνθήκες, μπορεί να ζήσει μέχρι και ενάμιση αιώνα.

Η Λαγκεστρέμια η Ινδική είναι πολυετής φυλλοβόλος θάμνος ή μικρό δένδρο μέσου ρυθμού ανάπτυξης και σχήματος κυπέλου ή ανεστραμμένου κώνου.

Αναπτύσσει πολλαπλούς βλαστούς από την βάση οι οποίοι παρουσιάζουν μέτριας πυκνότητας διακλαδώσεις, όπου στο τυπικό είδος είναι περισσότερο ανορθωμένοι, δίνοντας όρθια εμφάνιση στο φυτό, ενώ στις ποικιλίες η μορφή μπορεί να είναι είτε όρθια είτε περισσότερο πλαγιόκλαδη.

Έχει κόμη συμμετρική κανονικού περιγράμματος και φύλλωμα που χαρακτηρίζεται ως μέσης υφής, το δε ύψος του φυτού φτάνει τα 15 m και η διάμετρός του τα 8 m, διαστάσεις τις οποίες αποκτά μέσα σε ένα χρονικό διάστημα 20 περίπου ετών.

Κυρίαρχο διακοσμητικό στοιχείο του φυτού αποτελούν τα άνθη του με την μακράς διαρκείας ανθοφορία του, η οποία κυμαίνεται από 60 έως 120 ημέρες και ξεκινά στις αρχές του καλοκαιριού για να ολοκληρωθεί στις αρχές του φθινοπώρου.

Βέβαια στις περιοχές της φυσικής εξάπλωσής της η διάρκεια της ανθοφορίας μπορεί να είναι πολύ μεγαλύτερη, αφού πολλές φορές μπορεί να παραμένει το φυτό ανθισμένο σχεδόν ολόκληρη την βλαστική περίοδο.

Ένα άλλο διακοσμητικό στοιχείο του φυτού αποτελεί ο φλοιός του κορμού ή των κορμών, ο οποίος συχνά σχίζεται φανερώνοντας έναν πορτοκαλίζον καφετί εσωτερικό φλοιό.

Ο κορμός ή οι κορμοί καλύπτονται από λεπτό φλοιό με λεία έως ελαφρώς αδρή υφή και χρώμα γκριζωπό-καφέ. Όπως αναφέρθηκε και προηγουμένως, πολλές φορές συμβαίνει να απολεπίζεται, αποκαλύπτοντας έναν πορτοκαλίζον καφετί εσωτερικό φλοιό – αν και κάποτε εμφανίζεται και με άλλα χρώματα, όπως γκριζωπά, γκριζοπράσινα, καφετιά και μαβιά.

Οι βλαστοί του έτους καλύπτονται από πολύ ψιλό χνούδι το οποίο χάνεται καθώς ωριμάζουν, είναι λεπτοί, τετραγωνικής διατομής ή οβελοειδείς, και έχουν χρώμα κοκκινωπό ή πράσινο, που αργότερα γίνεται καφετί-πρασινωπό.

Οι βραχίονες είναι άτριχοι, έχουν χρώμα γκριζωπό-καφέ, είναι αρκετά ισχυροί και δεν θραύονται εύκολα.

Τα άνθη είναι ερμαφρόδιτα, ακτινομορφικά, εξαμερή, με διάμετρο 3 έως 4 cm. To υπάνθιο (ή ανθοδόχη), μήκους 7 έως 11 mm, έχει σωληνοειδές σχήμα, είναι άτριχο και δερματώδες, λείο ή ενδέχεται να φέρει 6 ραβδώσεις.

Ο κάλυκας αποτελείται από 6 τριγωνικούς λοβούς συμφυωμένων σεπάλων, οι οποίοι είναι άτριχοι, εξαπλωμένοι ή όρθιοι, με μήκος κυμαινόμενο από 3,5 έως 5,5 mm. Το εσωτερικό της βάσης των λοβών διατρέχει δακτύλιος. Τα 6 κροσσωτά πέταλα, διαμέτρου 1,2 με 2 cm έχουν σχεδόν σφαιρικό σχήμα, είναι ονυχοφόρα, με όνυχα λεπτό, μήκους 6–9 mm.

Οι προεξέχοντες στήμονες, συνήθως 36 έως 42, είναι διμορφικοί. Από αυτούς, 6 μεμονωμένοι που βρίσκονται εξωτερικά, απέναντι από τα πέταλα, έχουν παχιά, χρωματιστά νήματα και φέρουν μεγάλους σχετικά ανθήρες. Οι υπόλοιποι, που αναπτύσσονται εσωτερικά σε δέσμες, έχουν πολύ λεπτά νήματα, λευκό χρώμα και φέρουν εμφανώς μικρότερους ανθήρες.

Ο ύπερος είναι 1, με γυναικείο σύγκαρπο, αποτελούμενο από 6 καρπόφυλλα. Η εξάχωρη ωοθήκη είναι επιφυής, άτριχη, με πλήθος ωραρίων ανά κοιλότητα (χώρο). Ο μακρύς και προεξέχων στύλος, ο οποίος κάποιες φορές εμφανίζεται ίσιος και κάποιες άλλες καμπύλος ή συσπειρωμένος, φέρει κεφαλωτό στίγμα. 

Το χρώμα των ανθέων του τυπικού είδους είναι ροζ, αλλά των ποικιλιών κόκκινο, ιώδες, πορφυρό και λευκό, ενώ υπάρχουν και εξαιρετικά ενδιαφέρουσες ποικιλίες με διχρωμία πάνω στο κάθε ξεχωριστό άνθος.

Η επικονίαση του φυτού πραγματοποιείται με τα έντομα (εντομόφιλο είδος).

Ο καρπός του φυτού είναι κάψα με 4 έως 6 βαλβίδες, έχει καφεκόκκινο έως καφέ χρώμα και σχήμα ελλειψοειδές προς σφαιρικό, οι δε διαστάσεις του είναι 0,7 με 1,2 cm ως προς το μήκος, και 1 με 1,3 cm ως προς την διάμετρο.

Οι σπόροι φέρουν μεμβρανώδες πτεροειδές εξάρτημα, έχουν μήκος 7 με 8 mm, καφέ-πράσινο χρώμα και σχήμα δισκοειδές.

Η Λαγκεστρέμια η Ινδική είναι φυτό ιδιαίτερα προσαρμοστικό και ανθεκτικό. Σε σχέση με τις θερμοκρασίες, το ελάχιστο όριο κυμαίνεται μεταξύ -15 με -17 °C, αλλά τα εγκατεστημένα φυτά με νότιο προσανατολισμό μπορούν να αντέξουν μέχρι τους -21 °C.

Ο παγετός δεν την επηρεάζει, είτε είναι όψιμος ανοιξιάτικος είτε πρώιμος φθινοπωρινός.

Με τις υψηλές θερμοκρασίες δεν αντιμετωπίζει πρόβλημα, στον βαθμό που οι ρίζες της προστατεύονται επαρκώς με κάλυψη από την απευθείας έκθεση των στον ήλιο και ποτίζεται κανονικά το φυτό μέχρι την ηλικία των 3 έως 4 χρονών.

Σε σχέση με το έδαφος, αναπτύσσεται σε διάφορους τύπους, ωστόσο ευδοκιμεί στα μέσης σύστασης έως βαριά πηλώδη εδάφη, που είναι δροσερά και στραγγίζουν. 

Από την άποψη των θρεπτικών στοιχείων, φαίνεται πως ανταποκρίνεται καλύτερα σε εκείνα που είναι μέσης γονιμότητας ενώ ως προς το pH προτιμά τα όξινα έως ελαφρώς αλκαλικής αντίδρασης εδάφη, με τις άριστες ωστόσο τιμές να κυμαίνονται μεταξύ 5 και 6,5.

Κάποιες φορές είναι δυνατόν οι Λαγκεστρέμιες να εμφανίσουν προβλήματα από εχθρούς και ασθένειες.

Από ασθένειες, η πιο σημαντική είναι το ωίδιο, που οφείλεται στον μύκητα Erysiphe lagerstroemia. Η ασθένεια εκδηλώνεται όταν οι ημέρες είναι ζεστές και οι νύχτες κρύες ενώ η σχετική υγρασία είναι χαμηλή. Συχνή επίσης είναι και η προσβολή από κερκόσπορα που οφείλεται στον μύκητα Cercospora lythracearum.

Καμία από αυτές τις δυο ασθένειες δεν καταστρέφει το φυτό, ωστόσο η αισθητική ζημιά μπορεί να είναι μεγάλη. Για την αντιμετώπισή τους γίνεται χρήση των κατάλληλων σκευασμάτων, ενώ η επιλογή ανθεκτικών ποικιλιών συνιστά μιαν ακόμα καλύτερη λύση.

Το ίδιο ισχύει και για τις εντομολογικές προσβολές, κυρίως από τις αφίδες (Tinocallis kahawaluokalani), που και αυτές αποτελούν κάποιες φορές ένα μεγάλο πρόβλημα.

• Adoretus versutus
• Altica spp.
• Anoplophora chinensis
• Chaetocnema basalis
• Chaetocnema indica
• Halyomorpha halys
• Heliothrips haemorrhoidalis

• Homalodisca vitripennis
• Pteroma plagiophleps
• Popillia japonica
• Retithrips syriacus
• Xylosandrus crassiusculus
• Dialeurodes citri

• Monellia caryella

• Sarucallis kahawaluokalani – συν. Tinocallis kahawaluokalani 

• Acanthococcus lagerstroemiae
• Ceroplastes ceriferus
• Ceroplastes floridensis

• Eriococcus lagerostroemia
• Selenaspidus articulatus

• Paratrichodorus porosus

• Rotylenchulus reniformis

• Armillaria tabescens
• Botryosphaeria obtusa
• Cercospora lythracearum
• Cryphonectria cubensis
• Erysiphe australiana – συν. Erysiphe lagerstroemiae
• Fomitiporia mediterranea

• Phyllactinia guttata – συν. Phyllactinia corylea
• Phyllosticta lagerstroemiae
• Phymatotrichum omnivorum
• Pseudocercospora lythracearum – συν. Cercospora lythracearum
• Rhizoctonia ramicola

Η Lagerstroemia indica δεν είναι τοξική για τον άνθρωπο και τα κατοικίδια.

Δεν υπάρχουν αναφορές ή ενδείξεις πως οι Λαγκεστρέμιες προκαλούν αλλεργικές αντιδράσεις.

Όντας ένα εξαιρετικά αγαπητό καλλωπιστικό φυτό, η Λαγκεστρέμια η Ινδική αριθμεί εκατοντάδες ποικιλίες και υβρίδια. Τα χαρακτηριστικά τους ποικίλουν, προσφέροντας μια μεγάλη γκάμα εμφάνισης και ύψους φυτών, αντοχής σε προσβολές από ασθένειες και έντομα, όπως φυσικά και μιαν ατέλειωτη σειρά χρωματικών επιλογών των ανθέων.

Ορισμένες από τις σημαντικότερες ποικιλίες είναι:

Lagerstroemia indica ‘Coccinea’
Lagerstroemia indica ‘Jinhuang’
Lagerstroemia indica ‘Nivea’
Lagerstroemia indica ‘Red Imperator’
Lagerstroemia indica ‘Rosea’
Lagerstroemia indica ‘Rosea Nova’
Lagerstroemia indica ‘Rubra Magnifica’
Lagerstroemia indica ‘Superviolacea’

Ορισμένα από τα σημαντικότερα υβρίδια της Λαγκεστρέμιας είναι:

Lagerstroemia indica x fauriei ‘Acoma’
Lagerstroemia indica x fauriei ‘Apalachee’
Lagerstroemia indica x fauriei ‘Cherokee’
Lagerstroemia indica x fauriei ‘Natchez’
Lagerstroemia indica x fauriei ‘Muskogee’
Lagerstroemia indica x fauriei ‘Powhatan’
Lagerstroemia indica x fauriei ‘Tuscarora’
Lagerstroemia indica x speciosa ‘Monia’
Lagerstroemia indica x speciosa ‘Princes’
Lagerstroemia (indica × fauriei × limii) ‘Arapaho’
Lagerstroemia (indica × fauriei × limii) ‘Cheyenne’

Η Λαγκεστρέμια δεν έχει μόνο καλλωπιστική αλλά έχει και φαρμακευτική καθώς και εθνοβοτανική αξία. Για όλες αυτές τις πτυχές του φυτού γίνεται εν συντομία λόγος αμέσως πιο κάτω.

Η Lagerstroemia indica, όπως φανερώνει σειρά ερευνών, περιέχει διάφορα αλκαλοειδή, καρδιακές γλυκοσίδες, τανίνες, σαπωνίνες, στερόλες, τριτερπένια, ανθρακινόνες, αναγωγικές ενώσεις, φλαβονοειδή καθώς και φαινολικούς γλυκοζίτες.

Σε πειραματικές εργασίες έχει δείξει αντιφλεγμονώδη, αναλγητική, αντιπυρετική, αντιοξειδωτική, αντικαρκινική, αντιμικροβιακή, αντιδιαβητική, ηπατοπροστατευτική, αντιπηκτική και ενάντια στην νόσο του Αλτσχάιμερ δράση.

Το φυτό έχει μακρά παράδοση εθνοβοτανικής αξιοποίησης από πολλές ανθρώπινες κοινότητες. Θεραπευτικά χρησιμοποιούνται οι ρίζες, ο φλοιός, τα φύλλα και τα άνθη του φυτού.

Για παράδειγμα, αφεψήματα από τον φλοιό όπως και από τα φύλλα χορηγούνται ως καθαρτικά, ενώ οι σπόροι του δίνονται για την καταπολέμηση της αϋπνίας και ως ναρκωτικά.

Το φυτό γενικά αξιοποιείται ως αναλγητικό, για τον έλεγχο των επιπέδων της χοληστερόλης, τον έλεγχο της αρτηριακής πίεσης, ενάντια σε δυσλειτουργίες του ουροποιητικού συστήματος, στη θεραπεία της διάρροιας, για τη διευκόλυνση της κυκλοφορίας του εντέρου καθώς και για την αντιμετώπιση του διαβήτη.

Η Λαγκεστρέμια, καθώς παρουσιάζει μεγάλη προσαρμοστικότητα σε διάφορα περιβάλλοντα, αξιοποιείται με πολλούς τρόπους:

• Φυτεύεται σε γλάστρες και ζαρντινιέρες – ιδίως οι μικρής ανάπτυξης ποικιλίες
• Ως φυτό που αντέχει την επιβαρυμένη ατμόσφαιρα των πόλεων, φυτεύεται σε πάρκα και πλατείες
• Με την μορφή του δέντρου σχηματίζει ωραιότατες δενδροστοιχίες σε πεζοδρόμια ή άλλους ανάλογους χώρους
• Η αντοχή της στην ξηρασία την κάνει κατάλληλη για νησιωτικές και άλλες περιοχές όπου το νερό για άρδευση είναι λιγοστό
• Φυτεύεται ως μικρό δέντρο μέσα στους χλοοτάπητες ή στα παρτέρια των κήπων
• Μπορεί να φυτευτεί σε υπαίθρια καθιστικά καθώς και σε αίθρια
• Συνδυάζεται με άλλα φυτά σε ομαδικές φυτεύσεις, όπως για παράδειγμα με Γιουνίπερους πλαγιόκλαδους (Juniperus x media ‘Pfitzeriana Glauca’), Κίστους (Cistus creticus), κόκκινες Βερβερίδες (Berberis thunbergii ‘Atropurpurea’), καθώς και Γκάουρες (Oenothera lindheimeri – συν. Gaura lindheimeri)

Ένα από τα σημαντικότερα προγράμματα βελτίωσης της Λαγκεστρέμιας έλαβε χώρα στο U.S. National Arboretum, υπό την εποπτεία του Δρ. Donald Roy Egolf. Σε κάθε ένα από τα υβρίδια που δημιουργήθηκαν δόθηκε και το όνομα μιας φυλής αυτοχθόνων Αμερικανών.

Ωστόσο ούτε ο Donald Roy Egolf, ούτε κανένας άλλος βελτιωτής της Λαγκεστρέμιας δεν έδωσε το όνομα της Πριγκίπισσας Pocachontas των αυτοχθόνων Αμερικανών Powhatan, σε κάποιο από τα υβρίδια. Το έκανε ο Νιλ Γιανγκ – αλλά σε ένα τραγούδι. 

Δια της φωνής του εξαίρετου κυρίου Johnny Cash ακούγεται το τραγούδι του Νιλ Γιανγκ Pocahontas, ως κατακλείδα σε ακόμα ένα ευσύνοπτο άρθρο της «Καλλιέργειας».