Σπαθίφυλλο (Spathiphyllum wallisii) – Περιγραφή και Χρήση

Διατήρηση Φυλλώματος
Αειθαλές
Μορφή
Πόα
Υφή Φυλλώματος
Μέση
Ρυθμός Ανάπτυξης
Αργός

Περίοδος Άνθησης
Σποραδικά όλη την βλαστική περίοδο
Περίοδος Καρποφορίας
Σποραδικά όλη την βλαστική περίοδο
Ύψος
0,30-0,45 m (μέχρι 0,60 m)
Διάμετρος
0,30-0,45 m (μέχρι 0,60 m)

Σχήμα Φύλλων
Ωοειδές έως Ελλειψοειδές
Χρώμα Φυλλώματος
Πράσινο
Χρώμα Φύλλων Φθινόπωρου
Πράσινο

Σχήμα Λουλουδιών
Σπάδιξ
Χρώμα Λουλουδιών
Λευκό
Καρπός
Συγκάρπιο (Μούρο)

Έδαφος: Άριστης αποστράγγισης, αμμώδες, πηλώδες
Εδαφικό pH: 5,8-7
Πότισμα: Μέτριο
Έκθεση: Ημισκιά, Σκιά
Αντοχή στις Χαμηλές Θερμοκρασίες: 1,7 °C (USDA Hardiness Zone 10b)

Σε κήπους καθώς και σε γλάστρες και ζαρντινιέρες εσωτερικών και εξωτερικών χώρων

Το όνομα του γένους Spathiphyllum είναι η εξαιρετικά παραστατική Νεολατινική εκδοχή δύο λέξεων της Αρχαίας Ελληνικής γλώσσας, των «σπάθη» (Ινδοευρωπαϊκή ρίζα *sph₂-dʰ^–) και «φύλλον» – περιγράφοντας εύστοχα το ιδιαίτερο σχήμα των ανθέων.

Το όνομα του είδους wallisii δόθηκε προς τιμήν του Γερμανού συλλέκτη φυτών Gustav Wallis (1830 – 1878), ο οποίος ούτε λίγο ούτε πολύ εισήγαγε πάνω από 1000 είδη φυτών στην Ευρώπη, μεταξύ των οποίων και πολλές ορχιδέες.

Κοιτίδα του Σπαθίφυλλου (Spathiphyllum wallisii) είναι η τροπική ζώνη της Νοτίου Αμερικής και συγκεκριμένα η Κολομβία, όπου απαντώνται και οι περισσότεροι φυσικοί πληθυσμοί του καθώς και η Βενεζουέλα. Φυσικές οικοθέσεις του είναι οι σκιερές περιοχές των δασών βροχής που συνήθως βρίσκονται σε υγρούς οικότοπους.

Το Σπαθίφυλλο ζει 3 με 5 χρόνια αλλά κάποιες φορές αναφέρεται να ξεπερνά και τα 10 χρόνια.

Το Σπαθίφυλλο είναι πολυετής, αειθαλής, ριζωματώδης ανθοφόρα πόα σφαιρικού σχήματος και όρθιας εμφάνισης. Το εξαιρετικά ελκυστικό φύλλωμά του είναι συμμετρικό, αδρής υφής και πυκνότητας. Εάν εγκατασταθεί στο έδαφος παρουσιάζει αξιοσημείωτη ανάπτυξη σε πλάτος, καλύπτοντας χώρους.

Το Σπαθίφυλλο έχει άνθη ερμαφρόδιτα που αναπτύσσονται σε ταξιανθία σπάδικα. Ο σπάδικας είναι όρθιος, έχει κρεμώδες χρώμα και μήκος που κυμαίνεται μεταξύ 5 και 7 cm.

Τον σπάδικα του Σπαθίφυλλου περιβάλλει η σπάθη, η οποία αν και μοιάζει με μεγάλο ‘πέταλο’ άνθους δεν είναι παρά ένα ή συχνά δύο βράκτια φύλλα. Η σπάθη έχει ωοειδές σχήμα και απολήγει σε αιχμή.

Το χρώμα της είναι αρχικά λευκό με ανοικτά πράσινα νεύρα και κατόπιν με την πάροδο του χρόνου γίνεται όλο πράσινο. Οι διαστάσεις της σπάθης είναι 7 έως 10 cm μήκος και 5 έως 7 cm πλάτος.

Η επικονίαση πραγματοποιείται με τα έντομα, τα οποία έλκονται από το ελαφρύ άρωμα του φυτού – άρωμα το οποίο οι ποικιλίες του ατυχώς στερούνται.

Ο καρπός του Σπαθίφυλλου είναι σφαιρικού σχήματος και φέρεται σε ταξικαρπία μούρου. Είναι λείος, έχει λευκό χρώμα και διάμετρο που κυμαίνεται μεταξύ 1 με 1,3 cm.

Το Σπαθίφυλλο, ως φυτό των τροπικών περιοχών δεν αντέχει το κρύο. Οι ελάχιστες θερμοκρασίες, που αποτελούν και το κατώτερο όριο αντοχής του, κυμαίνονται μεταξύ 4 και 1,7 °C.

Με τις υψηλές θερμοκρασίες η συμπεριφορά του Σπαθίφυλλου είναι εξαιρετική καθώς δεν αντιμετωπίζει ιδιαίτερα προβλήματα εφόσον αναπτύσσεται σε περιβάλλον με υψηλή ατμοσφαιρική υγρασία.

Το Σπαθίφυλλο αναπτύσσεται σε ποικίλους εδαφικούς τύπους, εκτός από τα βαριά αργιλώδη εδάφη, υπό τον όρο να στραγγίζουν καλά αλλά ταυτοχρόνως να συγκρατούν την απαραίτητη υγρασία.

Ως προς το pH αναπτύσσεται σε ένα εύρος τιμών μεταξύ 5,8 και 7, ωστόσο ευδοκιμεί στα όξινα έως ελαφρώς όξινα εδάφη με τιμές που κυμαίνονται από 5,8 μέχρι και 6,5.

Το Σπαθίφυλλο αναπτύσσεται σε θέσεις ημισκιερές ή πλήρους σκίασης (όσο περισσότερο θερμές είναι οι περιοχές φύτευσής του). Ακόμα, όταν καλλιεργείται ως φυτό εσωτερικού χώρου, θα πρέπει να επιλέγονται θέσεις φωτεινές ενώ θα πρέπει να αποφεύγεται η άμεση έκθεσή του στις ηλιακές ακτίνες, καθώς μπορούν να προκαλέσουν εγκαύματα στα φύλλα.

Το Σπαθίφυλλο σε γενικές γραμμές δεν αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα από εχθρούς και ασθένειες. Ωστόσο και αυτό το φυτό -όσο και αν φαίνεται παράξενο- δεν είναι άτρωτο.

• Eupanacra splendens

• Frankliniella occidentalis (Θρίπας της Καλιφόρνιας)

• Hercinothrips femoralis (Θρίπας της Μπανάνας)

• Coccus longulus

• Saissetia oleae (Λεκάνιο της Ελιάς)

• Tetranychus urticae (Κίτρινος Τετράνυχος)

• Alternaria alternata (Αλτερνάρια)

• Botrytis cinerea (Βοτρύτης)

• Cylindrocladium spathiphylli (Κυλινδροκλάδιο του Σπαθίφυλλου)

• Myrothecium roridum

• Phytophthora sp. (Περονόσπορος)

• Phytophthora nicotianae var. parasitica

• Pythium sp. (Πύθιο)

Το Σπαθίφυλλο περιέχει στους ιστούς του οξαλικό ασβέστιο, το οποίο είναι τοξικό για τους ανθρώπους και τα κατοικίδια ενώ ο οπός (χυμός) του είναι ερεθιστικός για το δέρμα. Συνιστάται να αποφεύγεται η επαφή ιδίως των παιδιών καθώς και των κατοικίδιων με το φυτό.

Στα άτομα με ευαισθησία ενδέχεται να προκληθούν αλλεργικές αντιδράσεις από την έκθεσή τους στην γύρη του άρρενος τμήματος του άνθους. Η αλλεργική αντίδραση μπορεί να εκδηλωθεί ως ρινοκολπίτιδα, άσθμα και κνίδωση.

Χωρίς το φυτό να ανήκει στην κατηγορία των πλέον δημοφιλών ανθοφόρων, εντούτοις έχουν δημιουργηθεί δεκάδες ποικιλίες του. Τούτο δίνει την δυνατότητα στους φιλανθείς να επιλέξουν από μιαν ευρεία γκάμα, εκείνη που ανταποκρίνεται περισσότερο στα αισθητικά και άλλα κριτήριά των. Συμβάλλοντας και η «Καλλιέργεια» στην ανάδειξη ορισμένων αξιόλογων ποικιλιών του Σπαθίφυλλου, τολμά άφοβα να τις παρουσιάσει αμέσως παρακάτω.

Είναι εξαιρετικά ελκυστικό φυτό, χαρακτηριστικό του οποίου είναι τα ποικιλόχρωμα φύλλα του. Φτάνει σε ύψος τα 30 έως 50 εκατοστά, φέρει το ίδιο λουλούδι με εκείνο του τυπικού είδους, τα δε φύλλα του έχουν πράσινο λαμπερό χρώμα που διακόπτουν μικρές ή μεγάλες περιοχές με λευκές-κρεμ ραβδώσεις, η οποίες ακολουθούν την διεύθυνση των νευρώσεων.

Η ποικιλία αυτή αποτελεί την επιβλητικότερη όλων του Σπαθίφυλλου, καθώς συνεισφέρει γιγάντια φυτά, των οποίων το ύψος φτάνει μέχρι και τα 1,80 μέτρα. Τα φύλλα της, που έχουν μήκος έως και 50 εκατοστά, είναι πλατιά, λογχοειδή, με κυματιστή επιφάνεια λόγω των έντονων νευρώσεων, ενώ το χρώμα τους είναι βαθύ πράσινο. Φέρει το ίδιο σχεδόν κρεμ-λευκό λουλούδι με εκείνο του τυπικού είδους.

Εντυπωσιακή ποικιλία με φύλλα επιμήκους ή κανονικού λογχοειδούς σχήματος το χρώμα των οποίων είναι λαμπρό πράσινο με λευκές-κρεμ κηλίδες. Οι διαστάσεις του φυτού είναι 0,50 με 0,60m ως προς το ύψος και 1,80 έως 2,40m ως προς την διάμετρο. Και εδώ, ταξιανθίες με λευκή σπάθη προβάλλουν πάνω σε μακριά ανθικά στελέχη, τις περιόδους της ανθοφορίας.

Το Σπαθίφυλλο είναι ένα από τα χρησιμότερα φυτά για την διακόσμηση του εσωτερικού τόσο των οικιών όσο και των επαγγελματικών χώρων. Αλλά πέρα από την διακοσμητική, έχει ακόμα μια ίσως πιο ενδιαφέρουσα πλευρά, καθώς έχει την ιδιότητα να φιλτράρει, να καθαρίζει, τους εσωτερικούς χώρους από τις τοξίνες του αέρα (όπως η φορμαλδεΰδη, το βενζόλιο και το μονοξείδιο του άνθρακα) εμπλουτίζοντας ταυτόχρονα την ατμόσφαιρα με οξυγόνο. Για να επιτελέσει μια τέτοια λειτουργία χρειάζεται 1 φυτό ανά 20 με 25 m².

Σε περιοχές κατάλληλες για την ανάπτυξή του, μπορεί να φυτευθεί και στο έδαφος αλλά και σε γλάστρες – πάντοτε όμως σε ημισκιερές και σκιερές θέσεις.

Έτσι, θα μπορούσε να ειπωθεί πως το Σπαθίφυλλο αξιοποιείται:

• Ως φυτό ιδιαίτερου ενδιαφέροντος φυτευόμενο μόνο του

• Σε ομαδικές φυτεύσεις κήπων και τοπίου

• Ως φυτό εδαφοκάλυψης

• Σε συνδυασμό με άλλα εξωτικού χαρακτήρα φυτά, όπως για παράδειγμα με Κρότωνες (Codiaeum variegatum), Καλάδια (Caladium spp.) και Διπλαδένιες (Mandevilla splendens)

Καταιγίδα της Ερήμου (μπρρρ…) γράφαμε στο εισαγωγικό σημείωμα ετούτου του άρθρου, μαζί και Άραβες και Αραβίδες, και ως εκ τούτου δεν βλέπουμε κανέναν απαγορευτικό λόγο που να μην επιτρέπει τις Παραπομπές να χαιρετίσει ποιητικώς ο μακαρίτης πλέον παμμέγιστος Λώρενς Φερλινγκέτι με το ποίημά του Κι οι Άραβες Κάναν Ερωτήσεις Φοβερές και Τρομερές… και να τις παρουσιάσει με το τραγούδι Lawah ο Άραβας εκ Μαρόκου καλλιτέχνης Aziz Sahmaoui και οι University of Gnawa.