Ακόμα Ανατέλλω, Ένα Ποίημα της Μάγιας Αγγέλου

Το Ακόμα Ανατέλλω είναι ένα ποίημα της Μάγιας Αγγέλου (Maya Angelou), το οποίο περιλαμβάνεται στην ποιητική συλλογή And Still I Rise: A Book of Poems, που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Random House της Νέας Υόρκης, το 1978.

Η συλλογή περιλαμβάνει 32 ολιγόστιχα ποιήματα και χωρίζεται σε τρία μέρη. Εκτός από το δημοφιλέστατο ποίημα Still I Rise (Ακόμα Ανατέλλω), στην συλλογή υπάρχει και το έτερο εξίσου δημοφιλές ποίημα της Αγγέλου που έχει τον τίτλο Phenomenal Woman.

Και αν το Phenomenal Woman υμνεί το γυναικείο κάλλος, το Ακόμα Ανατέλλω διακηρύττει την αποφασιστικότητα, το πείσμα και την περηφάνεια του ανθρώπου που δεν λύγισε και δεν πρόκειται να λυγίσει μπροστά στην βία των λέξεων, της ύπαρξης και της Ιστορίας.

Μάγια Αγγέλου (4 Απριλίου 1928 – 28 Μαΐου 2014) είναι το καλλιτεχνικό ψευδώνυμο της Αφροαμερικανίδας Μάργκεριτ Άνι Τζόνσον (Marguerite Annie Johnson).

Η Μάγια Αγγέλου υπήρξε καθηγήτρια Πανεπιστημίου, ποιήτρια, πεζογράφος, σκηνοθέτις και ακτιβίστρια για τα πολιτικά και κοινωνικά δικαιώματα των μαύρων στις ΗΠΑ, συνεργαζόμενη με τον Μάρτιν Λούθερ Κινγκ και τον στενό της φίλο Μάλκολμ Χ.

Γεννημένη στο Σεντ Λούις, πόλη που από την μια ανήκει στο Μιζούρι και από την άλλη βρίσκεται στο όριο με την πολιτεία του Ιλλινόι, έζησε την μακρά ζωή της στα όρια: κακοποιημένη σεξουαλικά στα 8 της χρόνια από τον πατριό της, πέρασε τα επόμενα 5 μέσα στην απόλυτη εθελούσια σιωπή, και έπειτα γνώρισε διαδοχικά σχεδόν όλες τις όψεις του «Αμερικάνικου Ονείρου», ασκώντας διάφορα επαγγέλματα μεταξύ των οποίων μαγείρισσα, εκδιδόμενη, χορεύτρια σε νυχτερινά μαγαζιά, τραγουδίστρια και δημοσιογράφος.

Όλες αυτές οι εμπειρίες διαπότισαν με γόνιμο και δημιουργικό τρόπο το πολύ σημαντικό λογοτεχνικό έργο της. Όσο για το καλλιτεχνικό ψευδώνυμό της το οφείλει στον πρώτο της σύζυγο τον Έλληνα ηλεκτρολόγο, πρώην ναυτικό και μουσικό Tosh Angelos, με τον οποίον αναβίβασε τον γάμο τους σε ένα αυταπόδεικτο πολιτικό και κοινωνικό γεγονός μείζονος σημασίας, μιαν εποχή που οι διαφυλετικές σχέσεις αποδοκιμάζονταν περίπου διαφυλετικά.

Η Μάγια Αγγέλου καταπιάστηκε σχεδόν με κάθε μορφή της Λογοτεχνίας και ακόμα περισσότερο. Έγραψε ποίηση, θεατρικά έργα, παιδική λογοτεχνία, σενάρια, ωστόσο ξεχωριστή θέση στο σύνολο του έργου της κατέχουν τα 7 αυτοβιογραφικά βιβλία της.

Από την ποιητική εργασία της, μαζί με την συλλογή And Still I Rise ως σημαντική χαρακτηρίζεται και εκείνη που τιτλοφορείται Just Give Me a Cool Drink of Water ‘fore I Diiie, του 1971, για την οποία άλλωστε προτάθηκε για το βραβείο Πούλιτζερ – εάν αυτό σημαίνει κάτι.

Κι ακόμα, εάν και αυτό σημαίνει κάτι, η πλειονότητα των ποιητικών συλλογών της καταγράφεται αμέσως πιο κάτω, έχοντας ως εξής:

• Just Give Me a Cool Drink of Water ‘fore I Diiie (1971)
• Oh Pray My Wings Are Gonna Fit Me Well (1975)
• And Still I Rise (1978)
• Shaker, Why Don’t You Sing? (1983)
• Poems (1986)
• Now Sheba Sings the Song (1987)
• I Shall Not Be Moved (1990)
• On the Pulse of Morning (1993)
• The Complete Collected Poems of Maya Angelou (1994)
• Phenomenal Woman: Four Poems Celebrating Women (1995)
• A Brave and Startling Truth (1995)
• From a Black Woman to a Black Man (1995)
• Amazing Peace (2005)
• Mother: A Cradle to Hold Me (2006)
• Poetry for Young People (2007)

Μπορείτε να με γράψετε στην ιστορία
Με τα πικρά, στρεβλά σας ψέματα
Μπορείτε να με σύρετε στην ίδια τη βρωμιά
Αλλά ακόμα, σαν τη σκόνη, θ’ ανεβαίνω ψηλά.

Σας αναστατώνει η ευφορία μου;
Γιατί με περιβάλλετε με σκοτάδι;
Μήπως γιατί περπατώ σαν να κατέχω πετρελαιοπηγές
Που ξεχειλίζουν απ’ το σαλόνι μου;

Ακριβώς όπως τα φεγγάρια και όπως οι ήλιοι
Mε τη βεβαιότητα της παλίρροιας
Ακριβώς όπως οι ελπίδες που πηγάζουν από ψηλά
Ακόμα θ’ ανατέλλω.

Θέλατε να με δείτε να σπάω;
Καλυμμένο κεφάλι και χαμηλωμένα μάτια;
Ώμους που πέφτουν κάτω σαν δάκρυα
Aδύναμη από τις οργισμένες μου κραυγές;

Μήπως το αγέρωχό μου ανάστημα σας προσβάλλει;
Δεν σας έρχεται πολύ δύσκολο
Που γελώ σαν να έχω ορυχεία χρυσού
Σκάβοντας στην πίσω αυλή μου;

Μπορείτε να με πυροβολήσετε με τις λέξεις σας
Μπορείτε να με σφάξετε με τη ματιά σας
Μπορείτε να με δολοφονήσετε με το μίσος σας
Αλλά ακόμα, σαν αέρας, θα ανεβαίνω ψηλά.

Μήπως η σεξουαλικότητά μου σας ενοχλεί;
Εκπλήσσεστε
Που χορεύω σαν να φορώ διαμάντια
Tη στιγμή που σμίγουν οι μηροί μου;

Πέρα από τις καλύβες της ντροπής της ιστορίας
Ανατέλλω
Πάνω από ένα παρελθόν που ρίζωσε στον πόνο
Ανατέλλω
Είμαι ένας μαύρος ωκεανός, κυματιστός και ανοιχτός
Εκπνέοντας γιγαντώνομαι κι αντέχω στην παλίρροια

Aφήνοντας πίσω νύχτες φόβου και τρόμου
Ανατέλλω
Σε ένα ηλιοβασίλεμα που είναι θαυμαστά ξάστερο
Ανατέλλω
Κουβαλώντας τα χαρίσματα που οι πρόγονοι μού κληροδότησαν
Είμαι το όνειρο και η ελπίδα του σκλάβου.
Ανατέλλω
Ανατέλλω
Ανατέλλω