Καταπολέμηση του Εξώασκου της Ροδακινιάς (Taphrina deformans)

Η Καταπολέμηση του Εξώασκου της Ροδακινιάς (Taphrina deformans) αποτελεί το βασικό αντικείμενο του παρόντος άρθρου, το οποίο όλως παραδόξως θα μπορούσε να θεωρηθεί η λογική συνέχεια ενός προηγούμενου άρθρου αφιερωμένο στην βιολογία και οικολογία του ασκομύκητα.

Ενός ασκομύκητα, που όπως γράφαμε σε εκείνο -και δεν βλέπουμε τον λόγο να μην το επαναλάβουμε και σε ετούτο- προξενεί σημαντικές ζημιές στα δέντρα και τις καλλιέργειες που προσβάλλει.

Για αυτό εκτιμούμε πως όσο περισσότερα γνωρίζει ο επαγγελματίας παραγωγός και ο ερασιτέχνης καλλιεργητής σχετικά με τον βιολογικό κύκλο του αλλά και την επιδημιολογία της ασθένειας που προκαλεί τόσο περισσότερο θα είναι σε θέση να αξιοποιήσει τα υπάρχοντα μέσα και να τον αντιμετωπίσει.

Γιατί τα καλά νέα είναι πως και ο Εξώασκος της Ροδακινιάς αλλά και οι λοιποί Εξώασκοι αντιμετωπίζονται εξαιρετικά αποτελεσματικά και καταπολεμούνται με έγκαιρες επεμβάσεις -κυρίως προληπτικού χαρακτήρα- διάφορων φυτοπροστατευτικών προϊόντων.

Τώρα το εάν και κατά πόσο αυτό το γεγονός ανακουφίζει τους επαγγελματίες καλλιεργητές της Ροδακινιάς και των άλλων οπωροφόρων, οι οποίοι θα τύχουν της προτίμησης των Εξώασκων, η συντακτική ομάδα της «Καλλιέργειας» δηλώνει μετά παρρησίας, την συγκρατημένη της αισιοδοξία.

… Θα μπορούσε βέβαια να δηλώσει και την ασυγκράτητη, πλην όμως συγκρατείται – και κατά την ορθή γνώμη της ορθά πράττει.

Καταπολέμηση του Εξώασκου της Ροδακινιάς (Taphrina deformans)

Ο Εξώασκος της Ροδακινιάς εκδηλώνεται νωρίς την άνοιξη. Παλαιότερα επικρατούσε η άποψη, πως προσέβαλλε τα δέντρα από μυκήλιο το οποίο παρέμενε στα κλαδιά μέχρι την επόμενη άνοιξη, και από κει τα μολύσματα εγκαθίσταντο στους οφθαλμούς του δέντρου.

Τώρα είναι γενικά παραδεκτό πως κάτι τέτοιο δεν ισχύει. Η μόλυνση πραγματοποιείται με τα σπόρια του μύκητα, πιθανότατα τα κονίδια, τα οποία έχουν διαχειμάσει είτε στα οφθαλμικά λέπια είτε σε άλλους φυτικούς ιστούς ή και ακόμα στο έδαφος του οπωρώνα.

Σε εργαστηριακό περιβάλλον, η άριστη θερμοκρασία για την ανάπτυξη του μύκητα είναι οι 20 °C, ενώ κατάλληλες θερμοκρασίες είναι εκείνες όπου η ελάχιστη βρίσκεται στους 8,9 °C, και η μέγιστη κυμαίνεται μεταξύ 26 °C και 30,5 °C.

Για την βλάστηση των κονιδίων, είναι απαραίτητη η υψηλή σχετική υγρασία με τιμές 95% και άνω.

Στον οπωρώνα, σε θερμοκρασία χαμηλότερη των 16 °C χρειάζονται τουλάχιστον 3 mm βροχής και 12,5 ώρες για την πραγματοποίηση της μόλυνσης, εφόσον όλο αυτό το χρονικό διάστημα οι προσβαλλόμενοι ιστοί παραμένουν υγροί.

Εάν οι ιστοί παραμείνουν πλήρως νοτισμένοι για 2 ή περισσότερες μέρες τότε η ένταση της προσβολής είναι μεγάλη.

Στην περίπτωση που η θερμοκρασία παραμένει σταθερά πάνω από τους 20,5 °C είναι πολύ πιθανόν να μην εκδηλωθούν τα συμπτώματα της προσβολής.

Ακόμα, όταν η ελάχιστη θερμοκρασία βρίσκεται κάτω από τους 7,2 °C, η μέγιστη ξεπερνά τους 30,5 °C και η υγρασία είναι ελάχιστη, τότε η ένταση της προσβολής μειώνεται ή/και σταματούν οι προσβολές.

Η μόλυνση πραγματοποιείται με την έκπτυξη των οφθαλμών του ξενιστή, και πριν από την διαφοροποίηση των ιστών της νέας βλάστησης.

Ο Taphrina deformans εγκαθίσταται κάτω από την εφυμενίδα των φύλλων, στους μεσοκυττάριους χώρους του παρεγχύματος και των κυττάρων της επιδερμίδας.

Με την ανάπτυξη του μυκηλίου, το παθογόνο απελευθερώνει διάφορες ουσίες, όπως κυτοκινίνες, αυξίνες και ένζυμα, οι οποίες προκαλούν αλλαγές στο μέγεθος, στο σχήμα και την δομή των κυττάρων του προσβεβλημένου ιστού.

Χαρακτηριστικά αναφέρεται πως έκλυση των κυτοκινίνων έχει ως αποτέλεσμα την αυξημένη ροή θρεπτικών στον προσβεβλημένο ιστό, από τα οποία επωφελείται ο μύκητας.

Εντέλει η κυτταρική δυσλειτουργία γίνεται εμφανής με την υπερπλασία και μεγέθυνση των κυττάρων του ξενιστή, που προσδίδουν τα χαρακτηριστικά συμπτώματα της ασθένειας στα φύλλα αλλά και στους λοιπούς ευπρόσβλητους φυτικούς ιστούς.

Καταπολέμηση του Εξώασκου της Ροδακινιάς (Taphrina deformans)

Ο Εξώασκος της Ροδακινιάς προσβάλλει πολλά από τα υπέργεια φυτικά μέρη, ωστόσο όχι με την ίδια ένταση. Έτσι η ασθένεια εκδηλώνεται πρωτίστως στα φύλλα, και ύστερα στους καρπούς, στους βλαστούς, ενώ κάποιες φορές ακόμα και στα άνθη.

Ανάλογα με την ένταση της προσβολής από τον Taphrina deformans, η ασθένεια εντοπίζεται είτε σε λίγα φύλλα είτε σε ολόκληρο το φύλλωμα. Τυπική εκδήλωσή της είναι η παραμόρφωση.

Η παραμόρφωση των φύλλων οφείλεται στην έντονη κυτταρική υπερπλασία, που προκαλείται από την μη φυσιολογική λειτουργία των παρεγχυματικών ιστών και εκδηλώνεται μακροσκοπικά με, τοπική ή ολική, μη κανονική πάχυνση του ελάσματος αυτών καθώς και με κατσάρωμά των.

Ακόμα, τα προσβεβλημένα τμήματα των φύλλων γίνονται μαλακότερα σε σχέση με τα αντίστοιχα απρόσβλητα.

Η εκδήλωση του φαινομένου, περιλαμβάνει και μεταχρωματισμό της φυλλικής επιφάνειας. Τα φύλλα αρχικά γίνονται χλωρωτικά, κατόπιν έντονα βιολετίζοντα κόκκινα ή πορφυρά, κι ύστερα κοκκινίζοντα κίτρινα ή κιτρινοσταχτιά.

Κατά την περίοδο της καρποφορίας του μύκητα, στις διογκωμένες περιοχές εμφανίζεται η εξάνθηση του παθογόνου, προσδίδοντας στα φύλλα αλευρώδη σταχτιά ή βελούδινη όψη.

Στην τελική φάση της προσβολής τα φύλλα αποκτούν καστανή απόχρωση, σταδιακά μαραίνονται, ξηραίνονται και ακολούθως πέφτουν, κατά τα τέλη της άνοιξης με αρχές καλοκαιριού.

Σε συνθήκες μεγάλης έντασης της νόσου, η πρώτη ανοιξιάτικη βλάστηση μπορεί να καταστραφεί όλη. Ακολουθεί το δεύτερο βλαστικό κύμα, το οποίο κατά περίεργο τρόπο δεν προσβάλλεται από τον μύκητα, αλλά η ανάπτυξή του καταπονεί σε μεγάλο βαθμό το δέντρο. Επακόλουθο τούτου είναι η αναπόφευκτα σημαντικά μειωμένη παραγωγή.

Ο Εξώασκος της Ροδακινιάς προσβάλλει τους νεαρούς βλαστούς. Στους προσβεβλημένους βλαστούς, παρατηρείται αλλοίωση του χρώματός τους, το οποίο γίνεται ανοικτό πράσινο ή κίτρινο, καθώς και πάχυνση, ανάσχεση της ανάπτυξής τους, παραμόρφωση, και κάποιες φορές έκκριση κόμμεως. Πολύ συχνά δε, ως αποτέλεσμα της δράσης του παθογόνου, επέρχεται η ολοσχερής ξήρανση αυτών.

Τα μολυσμένα φρούτα εμφανίζουν στην επιφάνειά τους ακανόνιστες και διογκωμένες χρωματιστές περιοχές.

Αυτές οι περιοχές είναι συνήθως ρυτιδωμένες, χωρίς το φυσιολογικό χνούδι όταν πρόκειται για καρπό ροδάκινου, το χρώμα τους είναι κιτρινοκόκκινο, και μοιάζουν σαν να έχουν γυαλιστεί. Αργότερα, αποκτούν φελλώδη υφή και τείνουν να ανοίξουν.

Οι προσβεβλημένοι καρποί σπάνια παραμένουν στο δέντρο πολύ καιρό.

Καταπολέμηση του Εξώασκου της Ροδακινιάς (Taphrina deformans)

Η καταπολέμηση του Εξώασκου της Ροδακινιάς μπορεί να πραγματοποιηθεί με διάφορους τρόπους και μέσα, τόσο προληπτικά όσο και κατασταλτικά.

Η προληπτική αντιμετώπιση αναφέρεται στην επιλογή εκείνων των ποικιλιών Ροδακινιάς και Νεκταρινιάς οι οποίες παρουσιάζουν ανθεκτικότητα ή πλήρη ανοσία στον φυτοπαθογόνο μύκητα. Αμέσως πιο κάτω καταγράφονται ενδεικτικά ορισμένες από αυτές.

Σημείωση: Η ποικιλία Ροδακινιάς Frost χρειάζεται προληπτικούς ψεκασμούς τα πρώτα 2 με 3 χρόνια από την εγκατάστασή της.

• Kreibich

Καταπολέμηση του Εξώασκου της Ροδακινιάς (Taphrina deformans)

Τα καλλιεργητικά μέτρα για την υποβοήθηση στην καταπολέμηση του Εξώασκου της Ροδακινιάς περιλαμβάνουν:

• Φθινοπωρινό κλάδεμα, για μείωση του πληθυσμού των μολυσμάτων στα δέντρα (Το ανοιξιάτικο κλάδεμα των προσβεβλημένων κλαδιών δεν είναι αποτελεσματικό)
• Την ενισχυμένη αζωτούχο λίπανση των σοβαρά προσβεβλημένων δέντρων
• Την αύξηση των αρδεύσεων
• Το αραίωμα των καρπών σε συνάρτηση με την φυλλική επιφάνεια των δέντρων

Καταπολέμηση του Εξώασκου της Ροδακινιάς (Taphrina deformans)

Για την βιολογική καταπολέμηση του Εξώασκου της Ροδακινιάς χρησιμοποιούνται σκευάσματα που περιέχουν το βακτήριο Bacillus subtilis strain QST 713.

Σε ελαφρές προσβολές απαιτείται μία εφαρμογή στις αρχές της άνοιξης, ενώ σε σοβαρές πραγματοποιούνται δύο εφαρμογές.

Καταπολέμηση του Εξώασκου της Ροδακινιάς (Taphrina deformans)

Ο Εξώασκος της Ροδακινιάς αντιμετωπίζεται αποτελεσματικά με έγκαιρο κυρίως προληπτικού χαρακτήρα ψεκασμό. Η ευνοϊκότερη περίοδος αντιμετώπισης του παθογόνου είναι από τα τέλη του φθινοπώρου, με την πτώση του 90% των φύλλων του δέντρου, μέχρι και τα τέλη του χειμώνα λίγο πριν την διόγκωση των οφθαλμών.

Ωστόσο και θεραπευτικοί ψεκασμοί μπορούν να γίνουν την άνοιξη, μετά την εγκατάσταση του παθογόνου.

Αμέσως πιο κάτω παρατίθενται οι δραστικές ουσίες που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τον έλεγχο του Taphrina deformans.

➤ Όσες δραστικές συνοδεύονται από την ένδειξη [Ε], έχουν έγκριση χρήσης στην Ελλάδα, κατά τον χρόνο συγγραφής του άρθρου.

Η αναφορά στις δραστικές ουσίες που μπορούν να χρησιμοποιηθούν ενάντια στο Ωίδιο της Μηλιάς, γίνεται για καθαρά πληροφοριακούς λόγους. Σε καμιά περίπτωση δεν υπονοείται ή ενθαρρύνεται η χρήση τους χωρίς την έγκριση του τοπικού γεωπόνου.

Καταπολέμηση του Εξώασκου της Ροδακινιάς (Taphrina deformans)

Ενότητες